Астанада өтіп жатқан Astana Media Week 2026 медиаапталығының тілдік форматы, спикерлердің аудиториямен байланысы және өңірлік журналистер үшін практикалық құндылығы сынға ұшырады, деп хабарлайды Tarazy.kz
Форумға қатысқан өңірлік бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері биыл пайдалы ақпараттың аз болғанын және талқылаулардың кәсіби қажеттіліктеріне толық жауап бермегенін айтты.
Биылғы медиаапталық 14-16 қазан аралығында Бейбітшілік және келісім сарайында өтіп жатыр. Форум бағдарламасында жасанды интеллектінің журналистикаға ықпалы, медиа нарығы, ақпараттық саясат және отандық контентті дамыту мәселелері қамтылған.
Алайда өңірлерден келген қатысушылардың пікірінше, мұндай іс-шаралардың тиімділігі көтерілген тақырыптармен ғана емес, ұсынылған ақпараттың сапасы мен журналистерге беретін практикалық пайдасымен де өлшенуі керек.
Форумда қазақ тіліне жеткілікті көңіл бөлінді ме?
Журналист әрі блогер Ләззат Асанова медиаапталық барысында мемлекеттік тілдің қолданылуына қатысты мәселе көтерді. Оның айтуынша, бірнеше отырыста талқылаулар негізінен орыс тілінде өткен.
«Неге бұл жиын мемлекеттік тілде өтпейді? Мемлекеттік тілде өтуі керек қой», — деді Ләззат Асанова.
Оның пікірінше, жасанды интеллектінің дамуы, Конституцияға енгізіліп жатқан өзгерістер, заңнаманың жаңаруы және геосаяси жағдайдағы өзгерістер журналистикаға тікелей әсер етеді. Осындай маңызды мәселелер талқыланатын форумда мемлекеттік тілдің шет қалуы қоғам үшін де, кәсіби медиа ортасы үшін де орынды сұрақ туғызады.
Қатысушылардың пікірінше, кейбір спикерлердің баяндамалары аудиторияның қызығушылығын жеткілікті деңгейде оята алмаған, ал талқылауларда өңірлік БАҚ өкілдеріне пайдалы практикалық ақпарат аз болған.
Журналист Ришат Асқарбекұлы да әлеуметтік желідегі жазбасында форумның мазмұнына қатысты сын айтты. Оның сөзінше, Қазақстанның ақпараттық саясаты талқыланған сессияның өзі негізінен орыс тілінде өткен. Бұл ретте залда отырғандардың басым бөлігі қазақтілді өңірлік медиа өкілдері болған. Журналист бағдарламада тыңдауға тұрарлық мамандардың болғанын атап өткенімен, мемлекеттік тілдің назардан тыс қалуын және ұйымдастырушылардың аудиторияның ерекшелігін ескермеуін сынға алды.
Өңірлік журналистерге қандай ақпарат жетіспеді?
Форумға қатысқан өңірлік БАҚ өкілдерінің, соның ішінде Шымкенттен келген журналистердің пікірінше, биылғы медиаапталықта өткен жылмен салыстырғанда пайдалы ақпарат аз болған. Қатысушылар кәсіби жұмыста қолдануға болатын нақты тәжірибелерді, жаңа құралдарды және редакциялардың күнделікті мәселелерін шешуге көмектесетін практикалық мәліметтерді көбірек күтетінін жеткізді.
Алайда олардың бағалауынша, ұсынылған ақпарат бұл сұранысты толық қанағаттандырмаған. Мұндай жағдайда өңірлерден келген мамандардың уақытын бөліп, форумға қатысуы қаншалықты тиімді болды деген сауал туындайды. Өйткені медиаапталықтың құндылығы спикерлердің саны мен тақырыптардың ауқымында ғана емес, қатысушылардың өзімен бірге қандай жаңа білім алып қайтатынында болуы керек.
Ақпаратқа қол жеткізу мәселесі де өзекті
Форумда журналистердің мемлекеттік органдардан ақпарат алу қиындығы да көтерілді.
Ләззат Асанованың айтуынша, әкімдіктер мен түрлі департаменттерде баспасөз қызметтерімен байланысу негізгі арнаға айналған. Бұл журналистердің лауазымды тұлғаларға тікелей сұрақ қоюына және жауап алуына кедергі келтіруі мүмкін.
Журналист мемлекеттік органдардан ақпарат алу қиындығын да атап өтті. Оның айтуынша, әкімдіктер мен түрлі департаменттерде журналистер көбіне баспасөз қызметтері арқылы байланыс орнатуға мәжбүр, ал бұл лауазымды тұлғаларға тікелей сұрақ қойып, нақты жауап алу мүмкіндігін шектеуі мүмкін.
Баспасөз қызметтері ақпарат дайындау мен таратуда маңызды рөл атқарғанымен, журналист пен мемлекеттік орган өкілінің тікелей байланысын толық алмастырмауы керек. Сұрақтың мәні өзгермей жеткізілуі, жауаптың толық болуы және ақпараттың уақытылы берілуі журналистік жұмыстың сапасына тікелей әсер етеді. Бұл мәселе өңірлік редакциялар үшін де маңызды, өйткені олар мемлекеттік органдардан жедел әрі нақты ақпарат алуға тәуелді.
Astana Media Week-ке қанша қаражат бөлінді?
Медиаапталықтың қаржылық жағы да назар аударуға тұрарлық. Мемлекеттік сатып алу порталындағы мәліметке сәйкес, 2025 жылы Astana Media Week өткізуге қатысты келісімшарт 31 027 000 теңгеге жасалған. Тапсырыс беруші – Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі, мердігер — «Creative KZ» ЖШС.
Бұл сома 2025 жылғы келісімшартқа қатысты. 2026 жылғы форумды ұйымдастыруға нақты қанша қаражат бөлінгені әзірге нақтыланған жоқ.
Осыған байланысты биылғы Astana Media Week-ті ұйымдастыруға бөлінген қаражат пен тиісті шығындар туралы ақпарат алу үшін редакция уәкілетті органнан биылғы форумның бюджеті туралы ақпарат сұратпақ.
Astana Media Week медиа саласының өзекті мәселелерін талқылауға арналған алаң болғанымен, оның тиімділігі қатысушылардың пікірлері мен кәсіби қажеттіліктеріне қаншалықты жауап бергенімен де бағалануы тиіс. Мемлекеттік тілдің қолданылуы, аудиториямен байланыс, практикалық ақпараттың сапасы және журналистердің ақпаратқа қол жеткізуі, форум аясында назар аударуды қажет ететін негізгі мәселелер.
Осылайша, қатысушылардың пікірлері Astana Media Week-тің мазмұны мен ұйымдастырылуына қатысты бірнеше мәселені алға шығарады: мемлекеттік тілдің қолданылуы, баяндамалардың практикалық құндылығы, спикерлер мен аудитория арасындағы байланыстың әлсіздігі және өңірлік журналистердің нақты сұраныстарының қаншалықты ескерілгені. Медиа саласын дамытуға арналған форум тек ресми баяндамалармен шектелмей, қатысушыларға кәсіби тұрғыдан пайда әкелетін, пікір алмасуға мүмкіндік беретін және өзекті мәселелерді ашық талқылайтын алаң болуы керек. Әйтпесе, осындай ауқымды іс-шараның нақты нәтижесі мен тиімділігіне қатысты сынның туындауы заңды.
Самал Асқар
